Сучасний стан проблеми темпів старіння молоді

Автор(и)

  • Зоряна Романівна Леонт’єва ДНТ «Львівський національний медичний університет імені Данила Галицького» https://orcid.org/0000-0003-4041-9749
  • Роман Ярославович Дутка ДНТ «Львівський національний медичний університет імені Данила Галицького» https://orcid.org/0000-0002-2130-9811
  • Наталя Василівна Чмир ДНТ «Львівський національний медичний університет імені Данила Галицького» https://orcid.org/0000-0001-8208-7303

DOI:

https://doi.org/10.32782/2415-8127.2026.74.18

Ключові слова:

темпи старіння, стан здоров’я, здобувачі вищої медичної освіти

Анотація

Вступ. Пришвидшене старіння молоді – це серйозний стан, при якому фактичний біологічний вік перевищує календарний на 10 – 15 років. Причинами цього в Україні на даний момент є постійний стрес, в якому люди перебувають під час війни, малорухомий стиль життя, незбалансоване харчування, збій циркадних ритмів, що призводить до порушення періодів сна і відпочинку. Всі ці аспекти унеможливлюють адекватне відновлення організму, що, в свою чергу, веде до погіршення здоров’я, загострення хронічних захворювань, зниження працездатності, виникнення хронічного стресу, тривожності та депресії. Мета дослідження. Визначалися рівні темпів старіння і стан здоров’я у здобувачів медичної освіти у ДНТ «Львівський національний медичний університеті імені Данила Галицького». Матеріали і методи. У дослідженні взяли участь 192 студенти – медики. До методів обстеження належали: аналіз сучасних літературних джерел, вивчення біологічного віку людини методом В. П. Войтенка (анкетування, антропометричні дослідження, інструментальні обстеження, проби Озерецького, Штанге, Генчі ), методи математичної статистики. Результати досліджень та їх обговорення. В результаті дослідження було виявлено, що велика частина обстежуваних характеризувалися низьким рівнем рухової активності та ігнорували здоровий спосіб життя. При аналізі результатів встановлено, що більш пришвидшені темпи старіння були характерні для осіб чоловічої статі. Переважна більшість обстежуваних осіб обох статей по стану здоров’я належала до IV і V функціонального класів, які характеризуються прискореними, або дуже прискореними темпами старіння і поганим станом здоров’я. Висновки. Серед причин пришвидшення темпів старіння сучасної молоді крім хронічного стресу, високого емоційного навантаження, порушення циркадних ритмів, сміливо можна назвати малорухливий спосіб життя, наявність шкідливих звичок. Отримані результати свідчать про різке прискорення темпів старіння, погіршення стану здоров’я молодих людей. Тому вкрай необхідна розробка фахових рекомендацій, а також впровадження їх у практику для боротьби зі стресом, зацікавлення молоді до занять спортом, уважного і шанобливого ставлення до свого організму.

Посилання

Fedyniak N, Mytskan B. Biolohichnyi vik i temp starinnia liudei riznykh vikovykh hrup. Molodizhnyi naukovyi visnyk Skhidnoievropeiskoho natsionalnoho universytetu imeni Lesi Ukrainky: Fizychne vykhovannia i sport. 2013; 12: 45-50 [Іn Ukrainian].

Ryndzak OT. Sotsialna vrazlyvist naselennya ta yiyi ponyatiyno-terminolohichne zabezpechennya [Social vulnerability of the population and its conceptual and terminological support]. Ekonomika ta suspilstvo – Economy and society. 2021; 33. [Іn Ukrainian] DOI: 10.32782/2524-0072/2021-33-79.

Andrusyshyn NI. Sotsialna vrazlyvist naselennya: definitsiyi, pidkhody do rozuminnya ta otsinyuvannya [Social vulnerability of the population: definitions, approaches to understanding and assessment]. Ekonomika ta suspilstvo – Economy and society. 2022; 37. [Іn Ukrainian] DOI: 10.32782/2524-0072/2022-37-42.

Tesliuk RT, Bidak VIa. Starinnia naselennia Ukrainy ta sotsialna vrazlyvist liudei pokholoho viku. Ekonomika ta suspilstvo. 2023; 56. [Іn Ukrainian] DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2023-56-14.

State Statistics Service of Ukraine. (2023) Population of Ukraine. [Data set]. Available at: http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm (accessed October 30, 2023).

Pidlitky nay̆vrazlyvishi do vplyvu viy̆ny, a molod 18–24 rokiv nainyzhche otsiniuie svii psykhichnyi stan – rezultaty mizhnarodnoho opytuvannia [Elektronnyi resurs] // Ministerstvo Okhorony Zdorovia Ukrainy : [ofitsiinyi vebsait na portali «Diia»]. – Elektron. dani. – Rezhym dostupu : https://moz.gov.ua/uk/pidlitki-na%C4%ADvrazlivishi-do-vplivu-vi%C4%ADni-a-molod-18-24-rokivnajnizhche-ocinjue-svij-psihichnij-stan-%E2%80%93-rezultati-mizhnarodnogo-opituvannja. – Nazva z ekrana. – Data publikatsii : 19.09.2023. – Data zvernennia : 21.12.2025. [Іn Ukrainian].

Pysaruk AV, Koshel NM. Biolohichnyi vik: metodolohiia vyznachennia // Zhurnal NAMN Ukrainy. 2021; 27 (3): 153-64. [Іn Ukrainian] http://doi.org/10.37621/JNAMSU-2021-3-1.

Kvasnytsia I, Kvasnytsia О. Fiziolohichni markery vyznachennia biolohichnoho viku: suchasni pidkhody ta perspektyvy zastosuvannia. Physical Culture and Sport: Scientific Perspective. 2025;2:181-88. [Іn Ukrainian] https://doi.org/10.31891/pcs.2025.2.24.

Kashuba M, Melnyk N, Sopel M. Biolohichnyi vik yak kryterii otsinky ryzyku smertnosti ta zakhvoriuvanosti. Ukrainian Journal of Occupational Health. 2022; 18 (3): 189-96. [Іn Ukrainian] https://doi.org/10.33573/ujoh2022.03.189.

Pysaruk A, Shatylo V, Antoniuk-Shchehlova I, ta in. (2023). Biolohichnyi vik liudyny: rehresiina ta neiromerezhna modeli. Fiziolohichnyi zhurnal. 2023; 69(2): 3-10. [Іn Ukrainian] https://fz.kiev.ua/journals/2023_V.69/2/FiziolZh-2_2023-3-10.pdf.

McCrory C., Fiorito G, Hernandez B. (2020). GrimAge Outperforms Other Epigenetic Clocks in the Prediction of Age-Related Clinical Phenotypes and All-Cause Mortality. The Journals Of Gerontology. 2020; 76 (5): 741-49 DOI: 10.1093/gerona/glaa286.

Harvanek ZM, Fogelman N, Xu K, et al. Psychological and biological resilience modulates the effects of stress on epigenetic aging. Transl Psychiatry. 2021; 11: 601 https://doi.org/10.1038/s41398-021-01735-7.

Cheng-Yong Tham, LaiFong Poon, TingDong Yan , Javier Yu Peng Koh (2023). High-throughput telomere length measurement at nucleotide resolution using the PacBio high fidelity sequencing platform. Nature Communications. 2023; 14: 281. URL: https://www.nature.com/articles/s41467-023-35823-7.

Pysaruk AV, Shatylo VB, Antoniuk-Shchehlova IA, Koshel NM. Biolohichnyi vik i profil starinnia liudyny (rehresiini ta neiromerezhni modeli). K.: «Feniks»; 2023. 217 р.

Mathur A, Taurin S, Alshammary S. (2024). New insights into methods to measure biological age: a literature review. Frontiers: Sec. Genetics, Genomics and Epigenomics of Aging. 16 December 2024; 5 DOI: 10.3389/fragi.2024.1395649.

Leontieva ZR, Dutka RIa, Timchenko NF, Chmyr NV. Vzaiemozviazok mizh stupenem proiavu vehetatyvnoi dysfunktsii, faktychnym biolohichnym vikom i rivnem adaptatsiinoho potentsialu u studentiv. Bukovynskyi medychnyi visnyk. 2020; 24; 3 (95): 45-52. [Іn Ukrainian].

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-11-09

Як цитувати

Леонт’єва, З. Р., Дутка, Р. Я., & Чмир, Н. В. (2026). Сучасний стан проблеми темпів старіння молоді. Науковий вісник Ужгородського університету. Серія «Медицина», (2(74), 110-114. https://doi.org/10.32782/2415-8127.2026.74.18